Đây là hình ảnh về Khoảng cách thế hệ và những vụ nổ big bang về tâm lý
Khoảng cách thế hệ và những vụ nổ Big Bang về tâm lý. Minh hoạ: Hà Trần

Khoảng cách thế hệ và những vụ nổ big bang về tâm lý

Thế giới đã bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, tạo ra những thúc đẩy mạnh mẽ cho xã hội phát triển. Chưa bao giờ con người trở nên kết nối với nhau dễ dàng hơn, nhưng xét trên một góc độ khác về văn hoá và cảm xúc, rất nhiều người lại đang xa rời nhau hơn

Cây cầu kết nối 2 thế hệ

Vào một buổi tối Chủ nhật bình thường như bao buổi tối khác của năm 2016, trước sự ngạc nhiên của rất rất nhiều người xem truyền hình, anh chàng ca sỹ chuyển giới Lê Thiện Hiếu xuất hiện trên màn ảnh và mở màn với những giai điệu vui nhộn như rất nhiều các ca sỹ. Nhưng bản nhạc Ông Bà Anh đã “đốn tim” toàn bộ khán phòng. Bản nhạc gây ấn tượng khi có những ca từ xa lạ với giới trẻ như “con ngựa sắt Thống Nhất màu xanh” nhưng cùng lúc lại xa lạ với chính rất nhiều người những người thuộc thế hệ đi trước: “chỉ vì không rep inbox thôi”. Nhưng bản nhạc đã trở thành một hiện tượng của ngành giải trí khi có lượt xem tới hàng chục triệu người.

Theo rất nhiều cách, bản nhạc là bức phác hoạ về những khác biệt thế hệ với khoảng cách đang ngày càng bị nới rộng. Bản nhạc của những khác biệt này thành công bởi nó đã trở thành cây cầu nối cho những con người ở những độ tuổi khác nhau. Qua Ông Bà Anh, những người trẻ của một thế giới nặng về vật chất có thể hiểu được thế giới của các bậc cha, anh mình. Còn những người đứng tuổi? Qua bản nhạc, họ cũng hiểu được thế giới của giới trẻ – một thế hệ mà tạp chí Time đã đúc kết: Me Generation. Và họ – giới trẻ – đang đặt thế giới trong một sự phát triển khác.

“Thế hệ xưng Tôi” và những xung đột

Bác sỹ tâm lý Douglas Holwerda, bệnh viện Family Medical Practice, chia sẻ nhận định, con người đang ở một giai đoạn khác của sự phát triển. Nếu cách đây 200 năm, sự phát triển của con người dựa trên kế thừa các kinh nghiệm và truyền thống của thế hệ đi trước, thì hiện nay, sự phát triển của nhân loại dựa trên những thay đổi. Con người bắt đầu đề cập tới “tốc độ thay đổi” giữa thế hệ trước và thế hệ sau. Điều đáng nói hơn nữa là “tốc độ thay đổi” trong 25 năm, và đặc biệt là 10 năm trở lại đây ngày càng diễn ra nhanh chóng khi mọi hoạt động gắn liền với Internet và mạng xã hội. Chính điều này đã tạo ra những xung đột lớn – những vụ nổ big bang về văn hoá.

Nếu với thế hệ đi trước “cá biệt” đã là một từ thừa đủ xấu, thì với thế hệ của các Millennials (thế hệ những người sinh từ 1981 tới 1992), “cá biệt” lại là một từ tốt

Thậm chí, một số nhà văn, nhà báo, với tư tưởng cấp tiến như Trác Thuý Miêu, còn tự gán cho mình danh hiệu “dị biệt của Chúa trời”.Với thế hệ trước, cái tôi cá nhân phải đặt trong cái tôi tập thể. Còn với giới trẻ, “những “I” (ẩn ý về cái tôi) và những bức hình selfie (ẩn ý về việc đặt mình làm trung tâm)” (Prince Ea) dường như không bao giờ là đủ với họ.

Với một thế giới như vậy, những kỳ vọng (như trước đây của gia đình) dành cho những người trẻ không còn là điều phù hợp. Kết hôn sớm, phụng dưỡng gia đình nhà chồng không còn phải là điều mà các cô gái mới lớn chấp nhận. Theo các điều tra thì hiện nay tỷ lệ chọn sống độc thân ở Việt Nam chiếm khoảng 2,5% dân số, trong số này có 87,6% là nữ giới. Thậm chí, nếu trước đây, các clip quảng cáo đều hướng tới việc một người phụ nữ có đời sống viên mãn bên cạnh chồng và gia đình của mình, thì nay đã xuất hiện những quảng cáo những phụ nữ có cuộc sống hoàn hảo và MỘT MÌNH. Và đó chính là “kíp nổ” của các xung đột, dẫn tới những hệ luỵ không nhỏ về mặt tâm lý, khiến cho cả hai thế hệ đều có thể phải chịu áp lực và trầm cảm.

Đôi mắt bao dung của “Ta” cho “Tôi”

Vậy đâu là giải pháp cho vấn đề? Giải pháp của vấn đề chính là việc thử đặt mình vào vị trí của người khác, của thế hệ khác. Bác sỹ Douglas Holwerda, bệnh viện Family Medical Practice, nhấn mạnh “cần có sự nhận ra vấn đề – từ cả 2 phía, thế hệ trẻ và những người lớn tuổi”. Cũng theo bác sỹ, những người thuộc thế hệ đi trước cần khéo léo dẫn dắt người trẻ nhận ra các giá trị gia đình trong văn hoá truyền thống, để giúp họ dễ dàng đón nhận những kỳ vọng từ gia đình và tự tìm ra cách cân bằng các kỳ vọng đó với những thay đổi của thế giới bên ngoài.

Và có lẽ, điều đó nên được bắt đầu từ sự bao dung và thấu hiểu như cách các nhạc sỹ giám khảo chương trình Sing My Song đã ngân nga theo điệu nhạc khi Lê Thiện Hiệu hát: “Anh và em yêu nhau thời xe máy, ôtô. Anh và em yêu nhau thời Facebook, Zalo. Anh và em yêu nhau thời tay cầm Oppo.”

*Chúng tôi sẽ gửi thêm tới các bạn đọc của Sống những bài viết tiếp theo về vấn đề này trong thời gian tới.

Chuyên gia tâm lý gợi ý cách giải quyết mâu thuẫn trong gia đình đa thế hệ. Minh họa: Hà Trần

Tìm kiếm thêm thông tin về Family Medical Practice hoặc các thông tin bổ ích về sức khoẻ 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *